TEKST: ARNO VAN ’T HOOG
BEELD: SHUTTERSTOCK
Het gaat
niet goed met de
Atlantische makreel. Visserijbiologen waarschuwen dat het paaibestand in gevaar is als er zonder beperkingen wordt doorgevist. Ondertussen is er discussie ontstaan over de vraag of het zinvol is dat supermarkten deze vis tijdelijk boycotten.
BIJVANGST
MAKREEL IN HET ROOD
Om makreel op korte termijn een kans te geven zegt visserijadvies-organisatie ICES dat in 2026 niet meer dan 174.000 ton mag worden gevangen. Dat is zeventig procent minder dan in 2025, toen het quotum op 577.000 ton stond. Visserijbiologen waarschuwen al jaren dat er te veel makreel wordt gevangen in de Noordoostelijke Atlantische Oceaan. Dit is een enorme lap zee voor de kust van West-Europa waar veel landen op makreel vissen. Het lukt al jaren niet om afspraken te maken over de (duurzame) verdeling van de vangsten. Tussen EU-landen onderling lukt dat wel, maar Noorwegen, IJsland en Rusland trekken vaak hun eigen plan. Daardoor wordt sinds 2010 veertig procent meer makreel gevangen dan visserijbiologen adviseren.
KWETSBARE MASSA
Het is veelzeggend dat zo’n talrijke en snelgroeiende soort toch in de problemen kan komen. Makreel paait in het zomerseizoen meerdere keren in open water, waarbij een vrouwtje honderdduizenden eitjes produceert. De jonkies groeien vervolgens erg hard: na één jaar meten ze al twintig centimeter, een jaar later hebben ze een lengte van dertig centimeter. Veel tweejarigen doen ook al mee aan de voortplanting. Dat makrelen het liefst tussen hun soortgenoten verblijven – op open zee zijn scholen gezien van negen kilometer lang, vier kilometer breed en veertig meter diep – maakt ze echter een gemakkelijke prooi voor pelagische trawlers. De Noordzee had ooit een eigen, fors makreelbestand dat paaide in het noorden van deze zee. In de jaren ’60 en ’70 stortte dat bestand in door overbevissing, waarna het vervolgens niet meer helemaal hersteld is. De makrelen die in de zomer soms in flinke aantallen de Noordzee opzoeken zijn afkomstig van elders: bestanden die ten westen van Engeland overwinteren hebben hun migratieroutes aangepast.
TIJDELIJKE BOYCOT
Inmiddels is er ook discussie ontstaan over de vraag of consumenten nog makreel moeten kopen. In de VISwijzer ging Atlantische makreel in april van dit jaar van geel naar rood, met het advies om deze vis niet meer te eten. Stichting De Noordzee en het Wereldnatuurfonds roepen restaurants en supermarkten op tijdelijk geen makreel te verkopen. LIDL, Albert Heijn en Jumbo hebben gehoor gegeven aan die oproep. Ze maken hun voorraden op en daarna verdwijnt Atlantische makreel voorlopig uit de schappen. Europese vissers en visrokers vrezen verlies van banen en zijn boos. Ook omdat de vissers die de afgelopen jaren volgens quotum-afspraken op makreel visten nu de rekening gepresenteerd krijgen voor het wangedrag van onwillige kuststaten. Ze zeggen dat een boycot van makreel in Nederland die situatie niet zal veranderen, terwijl er binnen het kleinere quotum verantwoord kan worden gevist.
MAKREEL IN HET ROOD
TEKST: ARNO VAN ’T HOOG
BEELD: SHUTTERSTOCK
Het gaat
niet goed met de
Atlantische makreel. Visserijbiologen waarschuwen dat het paaibestand in gevaar is als er zonder beperkingen wordt doorgevist. Ondertussen is er discussie ontstaan over de vraag of het zinvol is dat supermarkten
deze vis tijdelijk boycotten.
BIJVANGST
Om makreel op korte termijn een kans te geven zegt visserijadvies-organisatie ICES dat in 2026 niet meer dan 174.000 ton mag worden gevangen. Dat is zeventig procent minder dan in 2025, toen het quotum op 577.000 ton stond. Visserijbiologen waarschuwen al jaren dat er te veel makreel wordt gevangen in de Noordoostelijke Atlantische Oceaan. Dit is een enorme lap zee voor de kust van West-Europa waar veel landen op makreel vissen. Het lukt al jaren niet om afspraken te maken over de (duurzame) verdeling van de vangsten. Tussen EU-landen onderling lukt dat wel, maar Noorwegen, IJsland en Rusland trekken vaak hun eigen plan. Daardoor wordt sinds 2010 veertig procent meer makreel gevangen dan visserijbiologen adviseren.
KWETSBARE MASSA
Het is veelzeggend dat zo’n talrijke en snelgroeiende soort toch in de problemen kan komen. Makreel paait in het zomerseizoen meerdere keren in open water, waarbij een vrouwtje honderdduizenden eitjes produceert. De jonkies groeien vervolgens erg hard: na één jaar meten ze al twintig centimeter, een jaar later hebben ze een lengte van dertig centimeter. Veel tweejarigen doen ook al mee aan de voortplanting. Dat makrelen het liefst tussen hun soortgenoten verblijven – op open zee zijn scholen gezien van negen kilometer lang, vier kilometer breed en veertig meter diep – maakt ze echter een gemakkelijke prooi voor pelagische trawlers. De Noordzee had ooit een eigen, fors makreelbestand dat paaide in het noorden van deze zee. In de jaren ’60 en ’70 stortte dat bestand in door overbevissing, waarna het vervolgens niet meer helemaal hersteld is. De makrelen die in de zomer soms in flinke aantallen de Noordzee opzoeken zijn afkomstig van elders: bestanden die ten westen van Engeland overwinteren hebben hun migratieroutes aangepast.
TIJDELIJKE BOYCOT
Inmiddels is er ook discussie ontstaan over de vraag of consumenten nog makreel moeten kopen. In de VISwijzer ging Atlantische makreel in april van dit jaar van geel naar rood, met het advies om deze vis niet meer te eten. Stichting De Noordzee en het Wereldnatuurfonds roepen restaurants en supermarkten op tijdelijk geen makreel te verkopen. LIDL, Albert Heijn en Jumbo hebben gehoor gegeven aan die oproep. Ze maken hun voorraden op en daarna verdwijnt Atlantische makreel voorlopig uit de schappen. Europese vissers en visrokers vrezen verlies van banen en zijn boos. Ook omdat de vissers die de afgelopen jaren volgens quotum-afspraken op makreel visten nu de rekening gepresenteerd krijgen voor het wangedrag van onwillige kuststaten. Ze zeggen dat een boycot van makreel in Nederland die situatie niet zal veranderen, terwijl er binnen het kleinere quotum verantwoord kan worden gevist.